Waar zijn de kosten voor het verwijderen van de gasaansluiting op gebaseerd en waarom moet ik deze kosten zelf betalen?

Bewoners van huizen kunnen er nu al voor kiezen om zonder aardgas hun huis te verwarmen of te koken. Zij kunnen hun gasleiding laten afsluiten. Het afsluiten van de gasleiding kost geld. De netbeheerder moet daarvoor werkzaamheden verrichten. Dit is bijvoorbeeld het openen van de stoep. De netbeheerders rekenen de kosten voor deze werkzaamheden door aan de bewoners. Deze kosten zijn meestal rond de 600 euro. Binnen de regulering van de netbeheerder geldt dat handelingen van de netbeheerder, die het gevolg zijn van een verzoek van één afnemer, bij deze afnemer in rekening worden gebracht. Dit is het gevolg van het uitgangspunt van kostenoriëntatie uit de Gaswet, als ook de Elektriciteitswet 1998. Uit onderzoek blijkt dat het langdurig verzegelen van gasaansluitingen geen veilig alternatief is voor het afsluiten van de gasleiding, dat heeft minister Wiebes aan de Tweede Kamer geschreven op 12 november 2019.

Laatste ontwikkelingen

In de afgelopen periode is er onduidelijkheid ontstaan over de verwijderkosten. Deze onduidelijkheid kan vertragend werken voor de energietransitie. Minister Wiebes heeft daarom op 18 november 2020 aangekondigd de procedure in gang te zetten om de verwijderkosten tijdelijk volledig te verrekenen in het periodieke aansluittarief van de netbeheerder. Dit tarief wordt in rekening gebracht bij afnemers die aangesloten blijven op het gasnet. Afnemers die hun aansluiting willen beëindigen hoeven volgens het voorstel straks geen eenmalige betaling meer te doen.

Op 8 december heeft minister Wiebes een wijziging van de Regeling ‘inzake tariefstructuren en voorwaarden gas’ vastgesteld. In deze wijziging is de aangekondigde kostenverdeling verwerkt. De wijzigingsregeling is aangeboden aan de Eerste en Tweede Kamer in het kader van de wettelijk voorgeschreven procedure. Wegens het kerstreces, dat er tussen zit, wordt de regeling langer voorgelegd. De beoogde inwerkingtreding van de wijzigingsregeling is 1 maart 2021.

Om de kostenverdeling te wijzigen dient ook de Tarievencode gas gewijzigd te worden. Hiervoor is de Autoriteit Consument en Markt verantwoordelijk (hierna: ACM). De ACM heeft op 20 november 2020 een ontwerpbesluit genomen tot wijziging van de Tarievencode gas. De ACM is in dit ontwerpbesluit uitgegaan van de huidige wet- en regelgeving, die een 50/50 verdeling van de verwijderkosten voorschrijft. De ACM heeft aangegeven kennis te hebben genomen van het voorstel van minister Wiebes. De ACM geeft aan dat wanneer het voorstel van minister Wiebes tijdig in werking treedt, het definitieve besluit hierop wordt aangepast. 

De voorgestelde kostenverdeling is tijdelijk. Steeds meer huishoudens laten hun gasaansluiting verwijderen. Om deze reden gaat deze tijdelijke oplossing een steeds groter effect hebben de tarieven die de netbeheerder in rekening brengt bij de aangeslotenen. Bij de uitwerking van het wetsvoorstel Energiewet en de daarbij behorende uitvoeringsregelingen wordt opnieuw naar de kostenverdeling gekeken.

Hoe zit het nu met de eerder besproken 50/50-verdeling?

In maart 2019 heeft de Tweede Kamer een motie aangenomen om de kosten van de afsluiting 50/50 te verdelen tussen de netbeheerder en de bewoner. Voor de uitvoering van de motie bleek een wetswijziging noodzakelijk. De Gaswet is inmiddels aangepast en op 1 oktober 2020 is de benodigde wijziging van de regeling 'Tariefstructuren en voorwaarden gas' in werking getreden. Het is echter de verwachting dat de Regeling ‘inzake tariefstructuren en voorwaarden gas’ op korte termijn wordt gewijzigd.

[Update 10 december 2020]