Zero-supermarkt knoopt alle energiestromen aan elkaar

Vorige week kwamen de eerste bewoners van Woerden hun boodschappen doen in de nieuwe vestiging van Lidl. Niks bijzonders, zou je zeggen. Behalve dat elke kassière kan uitleggen dat deze winkel nou juist wel bijzonder is. Hier staat namelijk de eerste ‘zero’ supermarkt van Nederland: nul aardgasverbruik en nul cent op de rekening van het elektriciteitsbedrijf. Misschien wel de nieuwe standaard voor nieuwbouw supermarkten. Maar dat zoiets moeite kost lijdt geen twijfel. Arnold Baas, manager Energie bij Lidl: “Ik heb er best slapeloze nachten van gehad. Maar tegelijk is het geweldig leuk om met z’n allen aan zoiets nieuws te werken.”

De trots straalde er bij Baas en zijn collega’s van af. Het eerste ‘energie-circulaire’ winkelpand van Nederland, wat wil zeggen: alle koude en warmte—het leeuwendeel van het energieverbruik van een winkel—wordt zorgvuldig rondgepompt, opgeslagen, hergebruikt en alleen waar nodig bijgevuld. Tegelijk vertellen ze een realistisch verhaal over de soms moeizame voorgeschiedenis. “Niet alle gemeentes zijn fan van zoveel zonnepanelen op één plek. We zijn bij andere gemeenten geweest, maar Woerden was de eerste die wilde,” kijkt manager bouw Marcel Ganzeboom terug. En dus was het niet meer dan terecht dat ook verantwoordelijk wethouder Tymon de Weger het feestje meevierde.

De belangrijkste boodschap in de entree van de nieuwe supermarkt in Woerden.

Aan elkaar knopen

Zo’n beetje alles wat aan het front van duurzaam bouwen, energie en zuinige installaties te verkrijgen valt, zit wel in het pand. Dat koop je dus bij leveranciers en adviseurs, maar dan ben je er nog niet. “De grootste hobbel? Aan elkaar knopen van al die partijen. Die kunnen elk hun deel wel leveren, maar niet het geheel,” zegt Arnold Baas.

De Zero supermarkt is een nieuwe mijlpaal voor Lidl, dat al verrassend veel duurzaamheid in zijn winkels en producten stopt. Baas: “Duurzaamheid past van nature heel goed bij ons, wij verbruiken nooit meer dan nodig. Daarnaast blijft het wel business natuurlijk. Alle maatregelen die we hier genomen hebben, verdienen we binnen vijf tot tien jaar terug. Dat is mede dankzij subsidie, die ons weer een gedeelte van de bouwsom scheelt. Maar daarvoor zijn die subsidies ook bedoeld. We gaan hiermee vér voorbij de wettelijke eisen.” En het kan nóg verder, want bouwen met volledig circulaire materialen was nu nog te ingewikkeld.

Keurmerk

Lidl stopt niet bij dit ene zero-pand: alle winkels zijn al aardgasvrij, in 2022 moet alles volledig CO2-neutraal zijn. De winkelketen kijkt ook naar gebruik van circulaire materialen en naar slimme combinaties met gebouwen en woningen rond de supermarkten. En ook in de winkelproducten wil Lidl meer doen. Quirine de Weerd, manager duurzaamheid bij Lidl: “We maken ook duurzame keuzes in ons assortiment. In ons basisassortiment van 1800 producten hebben veel producten dus al een duurzaam keurmerk.”

En wat betreft de uitnodiging om het voorbeeld te volgen? “Alle supermarkten zijn welkom om te komen kijken,” zegt Arnold Baas. “Die belangstelling is er ook zeker!”

Enkele gegevens

  • Vestiging Lidl, Woerden: zonnepanelen, heipalen met opslag voor warmte of koude, zuinige koelapparatuur, hergebruik restwarmte koeling, uitstekende isolatie en een luchtdicht gebouw, om alle warmte en koude zoveel mogelijk binnen te houden.
  • 1766 zonnepanelen op het dak en op het parkeerdak zorgen voor de elektriciteit van LED-verlichting, de koelmeubelen, ventilatie, warmtewiel voor het terugwinnen van warmte en koude, de warmtepomp, het energiemanagementsysteem.
  • Alle overtollige koude en restwarmte (van koelapparatuur, de zon en de mensen in de winkel) wordt opgeslagen: in opslagvaten voor het hergebruik op dezelfde dag, in holle heipalen voor opslag over de seizoenen.

Andere Aanpakketrs

Dit is een aflevering in de serie Aanpakkers, die het verhaal vertelt van koplopers in allerlei sectoren. Veel bedrijven, organisaties en mensen thuis zijn al bezig met het beperken van hun CO2-uitstoot. Met soms verrassend simpele oplossingen of juist hightech uitvindingen, en alles er tussen in.

En zij plukken daar nu al de vruchten van.