Helpt het ondergronds opslaan van het broeikasgas CO2? Moeten we dat willen, is het gevaarlijk?

Naast besparing en hernieuwbare systemen voor energie en materialen is het afvangen en ondergronds opslaan van CO2 uit rookgassen een derde mogelijkheid om het gehalte aan broeikasgassen uit de atmosfeer te beperken. Daar zijn vele argumenten vóór en tegen, die enkele jaren geleden in kaart zijn gebracht.

Vele studies zien CO2-opslag als een noodzakelijke techniek die tijdelijk nodig is, om tijd te winnen voor de ontwikkeling van nieuwe betaalbare duurzame oplossingen. Besparing en hernieuwbare energiebronnen zijn niet tijdig en betaalbaar beschikbaar om de temperatuurstijging van de atmosfeer te beperken tot onder 2 of zelfs onder 1,5 graden celsius. Tegenstanders voeren aan dat CO2-opslag juist in de weg staat van een voorspoedige ontwikkeling van besparing en duurzame energie.

CO2 afvangen en ondergronds opslaan (in jargon: CCS) is technisch goed mogelijk, bij zowel elektriciteitscentrales als in de energie-intensieve industrie, en is in de wereld ook al (veilig) gerealiseerd, maar dan vooral om bijna lege olie- en gasvelden op druk te houden. In Nederland zijn in het recente verleden twee proefprojecten afgeblazen. Enkele jaren geleden strandde een proefproject van Shell met CO2 uit Pernis en opslag onder Barendrecht op lokale weerstand van omwonenden in Barendrecht die bang waren voor lekkage en verstikking. Een groter project met het opslaan van CO2 uit een Rotterdamse kolencentrale in een offshore gasveld bleek uiteindelijk financieel niet haalbaar.

Er vindt nog steeds veel onderzoek plaats naar CCS, zowel naar de technieken als naar de veiligheid en de perceptie daarvan door de omwonenden. Populair is nu ook het onderzoek naar hergebruik (CCU), waarbij de afgevangen CO2 nuttig wordt toegepast, bijvoorbeeld als grondstof van bakstenen of voor het stimuleren van plantengroei in kassen. Het potentieel daarvan is echter veel minder groot dan bij opslag. Meer potentieel heeft wellicht het omzetten van CO2 in een brandstof met behulp van elektrische energie (Power-to-gas). Dat procedé is nog in ontwikkeling.